Özgün adı: Manifest der Kommunistischen Partei, 21 Şubat 1848 Londra - Yazarlar: Karl Marx – Friedrich Engels - Yayımlayan: Komünistler Birliği
Tarihsel Bağlam: 1847 Londra II. Kongre'de sipariş edildi. Avrupa 1848 Devrimleri arifesinde Paris'te Şubat Devrimi’nden iki gün önce yayımlandı. İlk baskı Almancadır ve sürgün işçi çevrelerine yöneliktir. Broşür 23 sayfadır ve kapakta yazar adları yok. Londra'da Alman göçmen matbaacı J. E. Burghard tarafından teksir edilmiştir. Baskı adedinin binden az olduğu tahmin edilir. Matbaa künyesinde yer alan tam adres: Printed by J. E. Burghard, 46 Liverpool Street, Bishopsgate, London'dır. Engels’in 1847 tarihli "Komünizmin İlkeleri" manifestoda taslak işlevi görür. Karl Marx bu metni geliştirir ve tarihsel-diyalektik çerçevede yeniden yazar. Bildirgenin son satırında yer alan “Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!” çağrısı 1864’te kurulan Birinci Enternasyonal'in sloganı olur. 1850'de İngilizce (Helen Macfarlane) 1869'da Rusça (Cenevre) varyantları kitapçı raflarında yerini alır.
Not: 29 Kasım–8 Aralık 1847 tarihleri arasında toplanan Komünistler Birliği'nin II. Londra Kongresi'nin kökeni, 1836’da Paris'te kurulan Wilhelm Weitling'in (1808 - 1871) önderi olduğu Adalet Birliği'ne (Bund der Gerechten) dayanır. Haziran 1847’de Londra'daki I. Kongre'de kunduracı ve terzilerin mesleki dayanışma örgütü olarak kurulan adalet birliğinin adı Komünistler Birliği olarak değiştirilir ve sloganı Bütün insanlar kardeştir'den Bütün ülkelerin işçileri, birleşin'e evrilir. Amaç Uluslararası işçi sınıfını, uluslararası devrimci bir program etrafında örgütlemektir. Gülsen Güner'in Türkçe telif eserinde detaylarını anlattığı, Pavel Annenkov'un hatıralarında aktardığı tartışmayı Marksistler, "Cehaletin kimseye yararı yoktur" ithamına hedef olan, "Sana Spinoza ile cevap vereceğim" dediği 1846 Brüksel polemiğiyle bilirler. Oysa Wilhelm Weitling, (1808 - 1871) ezilenlerin tarihinde yer alan adlar içinde en mukavim ve yaratıcılardandır. Karl Marx'ın hayattayken yayımlanan son yazısı, 21 Ocak 1882 tarihinde Friedrich Engels ile birlikte kaleme aldıkları Komünist Manifesto'nun İkinci Rusça Baskısına Önsöz'dür. Bu önsöz, Marx'ın ölümünden (14 Mart 1883) yaklaşık 13 ay önce yazılmış ve yayımlanmıştır. Önsöz, Georgi Plekhanov tarafından Rusçaya çevrilen Manifesto'nun ikinci Rusça baskısı için hazırlanmıştır (Cenevre, 1882). Marx ve Engels'in hatalı bulduğu ilk Rusça baskı 1869'da Mikhail Bakunin tarafından yapılmıştır.
1/ Wilhelm Weitling'in Karl Marx'la tartışması hakkında Moses Hess'e yazdığı 31 Mart 1846 tarihli mektup:
https://www.marxists.org/archive/marx/works/1847/communist-league/1846let1.htm
2/ İnsanlık Nasıl Oldu, Nasıl Olmalı?
https://www.marxists.org/deutsch/referenz/weitling/1838/mensch/index.htm
3/ Engels, Komünist İnanç Bildirgesi https://www.marxists.org/archive/marx/works/1847/06/09.htm
Resim: Ding Yilin, 2018.
